Optometrysta czy okulista – do kogo iść na badanie wzroku?

Widzisz coraz mniej wyraźnie, mrużysz oczy podczas prowadzenia samochodu albo tekst na ekranie komputera zaczyna Ci się rozmazywać. Chcesz zbadać wzrok, ale pojawia się pytanie: umówić się do okulisty czy optometrysty? 

To bardzo częsta wątpliwość. Okulista i optometrysta zajmują się wzrokiem, ale zakres ich kompetencji nie jest taki sam.

Najprościej można powiedzieć:

jeżeli potrzebujesz przede wszystkim dokładnego zbadania wzroku i dobrania odpowiedniej korekcji okularowej lub soczewek kontaktowych, możesz udać się do optometrysty. Jeśli natomiast występują objawy mogące świadczyć o chorobie lub urazie oka, właściwym specjalistą jest lekarz okulista.

W praktyce obie profesje nie konkurują ze sobą, lecz wzajemnie się uzupełniają.

Wyjaśniamy, czym zajmuje się optometrysta, czym okulista oraz do kogo najlepiej zgłosić się w konkretnej sytuacji.

 

Kim jest optometrysta?

Optometrysta jest specjalistą ochrony wzroku zajmującym się przede wszystkim oceną funkcjonowania układu wzrokowego, badaniem refrakcji oraz doborem odpowiedniej korekcji.

Może przeprowadzić szczegółowe badanie pozwalające określić między innymi, czy występuje:

• krótkowzroczność,
• nadwzroczność,
• astygmatyzm,
• prezbiopia,
• problem z widzeniem obuocznym. 

Na podstawie przeprowadzonego badania optometrysta może dobrać odpowiednie szkła okularowe lub soczewki kontaktowe.

Ważnym elementem jego pracy jest również ocena jakości i komfortu widzenia. Dlatego podczas wizyty nie chodzi wyłącznie o odczytywanie coraz mniejszych liter z tablicy.

Specjalista bierze pod uwagę także potrzeby konkretnej osoby.

Innej korekcji może potrzebować ktoś pracujący osiem godzin dziennie przed monitorem, innej zawodowy kierowca, a jeszcze innej osoba, która przede wszystkim czyta i wykonuje precyzyjne prace z bliska.

 

Czym zajmuje się okulista?

Okulista jest lekarzem, który ukończył studia medyczne i specjalizację z okulistyki.

Jego zadaniem jest diagnostyka oraz leczenie chorób narządu wzroku.

Do okulisty należy zgłosić się szczególnie wtedy, gdy istnieje podejrzenie choroby oka lub pojawiają się niepokojące objawy.

Okulista diagnozuje i leczy między innymi:

• jaskrę,
• zaćmę,
• choroby siatkówki,
• stany zapalne oka,
• choroby rogówki,
• niektóre schorzenia powiek,
• powikłania okulistyczne związane z innymi chorobami. 

Lekarz może również przepisywać leki oraz – zależnie od specjalizacji i miejsca pracy – wykonywać odpowiednie zabiegi.

 

Optometrysta a okulista – najważniejsza różnica

Największa różnica dotyczy celu wizyty.

Optometrysta koncentruje się przede wszystkim na tym, jak widzisz i jakiej korekcji potrzebujesz.

Okulista zajmuje się przede wszystkim zdrowiem narządu wzroku, diagnostyką medyczną oraz leczeniem chorób oczu.

Nie oznacza to jednak, że trzeba wybierać jednego specjalistę „zamiast” drugiego.

W prawidłowej opiece nad wzrokiem ich kompetencje często się uzupełniają.

Jeżeli podczas badania optometrycznego zostaną zauważone nieprawidłowości mogące wymagać diagnostyki medycznej, pacjent powinien zostać skierowany do okulisty.

 

Do kogo iść, gdy gorzej widzę?

Jeżeli głównym problemem jest stopniowe pogorszenie ostrości widzenia, dobrym pierwszym krokiem może być badanie u optometrysty.

Dotyczy to sytuacji, gdy na przykład:

• gorzej widzisz napisy znajdujące się daleko,
• musisz mrużyć oczy, żeby coś przeczytać,
• odsuwasz telefon lub książkę coraz dalej od twarzy,
• obecne okulary nie zapewniają już komfortowego widzenia,
• oczy szybko męczą się podczas pracy,
• masz trudności ze zmianą ostrości patrzenia z bliska na dal,
• chcesz sprawdzić, czy zmieniła się Twoja wada wzroku. 

Optometrysta może wtedy przeprowadzić badanie i określić, czy potrzebna jest nowa lub zmieniona korekcja.

 

Kto powinien dobrać okulary?

Jednym z najczęstszych powodów wykonywania badania wzroku jest potrzeba zakupu nowych okularów.

W takiej sytuacji warto wykonać pełne badanie refrakcji, zamiast opierać się wyłącznie na wyniku z autorefraktometru, potocznie nazywanym komputerowym badaniem wzroku.

Urządzenie dostarcza specjaliście cennych informacji, ale jest to jeden z elementów badania.

Podczas właściwego doboru korekcji istotne jest również sprawdzenie, w jakich mocach pacjent rzeczywiście widzi najlepiej i najbardziej komfortowo.

Optometrysta może następnie wystawić zalecenie dotyczące odpowiedniej korekcji.

Na tej podstawie optyk wykonuje okulary i pomaga dobrać odpowiednie oprawki oraz soczewki okularowe.

 

A czym zajmuje się optyk?

Tutaj pojawia się jeszcze jedno częste nieporozumienie.

Okulista, optometrysta i optyk to trzy różne zawody.

Optyk zajmuje się przede wszystkim wykonaniem okularów zgodnie z parametrami określonymi podczas badania wzroku.

Do jego zadań należy między innymi:

• pomoc w wyborze oprawy,
• wykonanie odpowiednich pomiarów,
• dobór właściwego rodzaju soczewek okularowych,
• prawidłowe osadzenie soczewek w oprawie,
• dopasowanie gotowych okularów do twarzy,
• regulacja i serwis okularów. 

Dlatego dobre okulary są efektem połączenia prawidłowo przeprowadzonego badania, odpowiednio dobranych soczewek oraz precyzyjnego wykonania.

 

Kiedy zdecydowanie należy udać się do okulisty?

Nie każdy problem ze wzrokiem powinien rozpoczynać się od rutynowego badania optometrycznego.

Konsultacji okulistycznej wymagają przede wszystkim sytuacje, w których pojawiają się objawy mogące świadczyć o chorobie lub uszkodzeniu oka.

Nie należy zwlekać z kontaktem z lekarzem szczególnie w przypadku:

• nagłego pogorszenia lub utraty widzenia,
• silnego bólu oka,
• urazu oka,
• nagłego pojawienia się błysków lub licznych mętów,
• ubytku części pola widzenia,
• silnego zaczerwienienia oka połączonego z bólem lub pogorszeniem widzenia,
• obecności ciała obcego lub substancji chemicznej w oku,
• innych nagłych i niepokojących zmian. 

W takich sytuacjach nie należy czekać na planową wizytę związaną z doborem nowych okularów. Konieczna może być pilna ocena lekarska.

 

Czy optometrysta może wykryć chorobę oka?

Podczas badania optometrysta może zauważyć objawy lub nieprawidłowości, które wymagają dalszej diagnostyki.

Nie zastępuje jednak okulisty w leczeniu chorób oczu.

Jeżeli wynik badania, zgłaszane dolegliwości lub obserwacje specjalisty wzbudzają wątpliwości, właściwym postępowaniem jest skierowanie pacjenta na konsultację okulistyczną.

To jeden z powodów, dla których szczegółowy wywiad przed badaniem jest tak ważny.

 

Jak wygląda badanie wzroku u optometrysty?

Zakres badania zależy od potrzeb pacjenta oraz gabinetu, ale zazwyczaj rozpoczyna się od rozmowy.

Specjalista może zapytać między innymi:

• czy obecnie używasz okularów lub soczewek,
• kiedy wykonywane było ostatnie badanie,
• w jakich sytuacjach pojawiają się problemy z widzeniem,
• ile czasu spędzasz przed komputerem,
• czy prowadzisz samochód,
• czy występują bóle głowy lub zmęczenie oczu,
• czy chorujesz przewlekle,
• czy przyjmujesz leki. 

Następnie wykonywane są odpowiednie pomiary i testy pozwalające określić sposób funkcjonowania wzroku oraz potrzebną korekcję.

Dobre badanie nie powinno sprowadzać się do odpowiedzi na pytanie: „minus jeden czy minus półtora?”

Celem jest uzyskanie ostrego, ale jednocześnie komfortowego widzenia dostosowanego do codziennych potrzeb.

 

Czy można zrobić badanie wzroku, jeśli mam już okulary?

Oczywiście.

Warto zabrać dotychczas używane okulary na wizytę. Specjalista może sprawdzić ich parametry i porównać je z aktualnym wynikiem badania.

Jest to szczególnie istotne, jeśli:

• okulary mają już kilka lat,
• widzenie przestało być komfortowe,
• często boli Cię głowa,
• pojawiły się problemy podczas pracy przy komputerze,
• trudniej widzisz podczas prowadzenia samochodu,
• zaczynasz mieć problemy z czytaniem. 

Zmiana komfortu widzenia nie zawsze oznacza dużą zmianę samej wady. Dlatego warto przeprowadzić pełne badanie zamiast samodzielnie zakładać, że potrzebne są po prostu „mocniejsze szkła”.

 

Optometrysta czy okulista dla dziecka?

W przypadku dzieci decyzja zależy przede wszystkim od wieku dziecka, rodzaju problemu oraz jego dotychczasowej historii.

Jeżeli rodzice zauważają zeza, nagłe pogorszenie widzenia, ból, uraz lub inne niepokojące objawy, konieczna jest konsultacja z odpowiednim specjalistą medycznym.

Regularna kontrola wzroku u dzieci jest szczególnie ważna, ponieważ dziecko nie zawsze potrafi powiedzieć, że widzi nieprawidłowo.

Może uważać swój sposób widzenia za całkowicie normalny.

Rodziców powinny zainteresować między innymi:

• częste mrużenie oczu,
• podchodzenie bardzo blisko do telewizora,
• trzymanie książki lub telefonu blisko twarzy,
• przechylanie głowy podczas patrzenia,
• problemy z koncentracją podczas czytania,
• bóle głowy,
• unikanie czynności wymagających patrzenia z bliska. 

Więcej informacji na temat częstotliwości kontroli wzroku u dzieci opisaliśmy w naszym poradniku „Jak często badać wzrok? Kompletny poradnik dla dzieci, dorosłych i seniorów”.

 

Optometrysta czy okulista po 40. roku życia?

Po około 40.–45. roku życia wiele osób zauważa, że coraz trudniej czytać drobny tekst z niewielkiej odległości.

Telefon trzeba odsuwać, potrzebne jest mocniejsze światło, a dłuższe czytanie staje się męczące.

Najczęściej ma to związek z naturalnym procesem nazywanym prezbiopią, czyli stopniowym zmniejszaniem zdolności oka do ustawiania ostrości na bliskie odległości.

W takiej sytuacji optometrysta może sprawdzić wzrok i dobrać odpowiednią korekcję do bliży, pracy przy komputerze lub rozwiązania wieloogniskowe.

Jednocześnie wraz z wiekiem rośnie znaczenie profilaktycznej kontroli zdrowia oczu. Badanie refrakcji potrzebne do wykonania okularów i okulistyczna kontrola stanu zdrowia oczu mają różne cele i warto o obu pamiętać.

 

Czy recepta sprzed kilku lat wystarczy do wykonania nowych okularów?

Technicznie stare parametry mogą nadal opisywać dotychczasową korekcję, ale wykonanie nowych okularów na podstawie kilkuletniego wyniku nie zawsze jest dobrym pomysłem.

Wzrok może się zmieniać.

Jeżeli od ostatniego badania minęło dużo czasu, rozsądniej jest najpierw sprawdzić aktualną wadę, a dopiero później zamawiać nowe okulary.

Pozwala to uniknąć sytuacji, w której kupujemy nową oprawę i nowe soczewki, ale wykorzystujemy korekcję, która nie odpowiada już aktualnym potrzebom.

 

Badanie wzroku w Dębicy – od czego zacząć?

Jeżeli mieszkasz w Dębicy lub powiecie dębickim i zauważasz stopniowe pogorszenie widzenia albo po prostu chcesz sprawdzić aktualną korekcję, możesz rozpocząć od kompleksowego badania wzroku.

Przed wizytą warto zabrać ze sobą dotychczasowe okulary oraz – jeżeli je posiadasz – wcześniejsze wyniki badań.

Opowiedz specjaliście również o swoich codziennych potrzebach.

Jeżeli pracujesz przy komputerze, dużo prowadzisz samochód, czytasz drobny druk albo masz problem z widzeniem wieczorem, są to istotne informacje podczas dobierania korekcji.

Nie chodzi przecież tylko o to, żeby odczytać najmniejszy możliwy rząd liter.

Dobrze dobrane okulary powinny odpowiadać temu, jak rzeczywiście korzystasz ze wzroku każdego dnia.

 

Najczęściej zadawane pytania

Czy optometrysta jest lekarzem?

Nie. Optometrysta jest specjalistą ochrony wzroku, ale nie jest lekarzem okulistą. Zajmuje się między innymi badaniem funkcji wzrokowych, refrakcji oraz doborem korekcji.

Kto lepiej dobierze okulary – okulista czy optometrysta?

Zarówno odpowiednio wykwalifikowany okulista, jak i optometrysta mogą określać wadę wzroku i dobierać korekcję. Optometria jest jednak dziedziną szczególnie skoncentrowaną na funkcjonowaniu wzroku i korekcji wad refrakcji.

Czy optometrysta może przepisać okulary?

Optometrysta może przeprowadzić badanie refrakcji i określić parametry korekcji potrzebnej do wykonania okularów.

Czy optometrysta leczy choroby oczu?

Nie zastępuje lekarza okulisty w leczeniu chorób oczu. Jeśli podczas badania pojawi się podejrzenie choroby lub niepokojące objawy, potrzebna może być konsultacja okulistyczna.

Do kogo iść, jeśli po prostu gorzej widzę?

Jeżeli pogorszenie następowało stopniowo i nie towarzyszą mu objawy alarmowe, możesz rozpocząć od badania optometrycznego. Jeśli pogorszenie widzenia jest nagłe albo pojawia się ból, uraz, błyski, znaczne zaczerwienienie lub inne niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem.

Czy do optometrysty potrzebne jest skierowanie?

W przypadku prywatnego badania optometrycznego w salonie lub gabinecie optometrycznym skierowanie nie jest potrzebne.

Jak często badać wzrok?

Częstotliwość zależy między innymi od wieku, występującej wady, chorób oraz zaleceń specjalisty. Temat szczegółowo opisaliśmy w osobnym poradniku „Jak często badać wzrok? Kompletny poradnik dla dzieci, dorosłych i seniorów”.

 

Optometrysta i okulista – specjaliści, którzy się uzupełniają

Pytanie „optometrysta czy okulista?” nie zawsze powinno być traktowane jako wybór jednego specjalisty zamiast drugiego.

Ich role są po prostu inne.

Jeżeli chcesz sprawdzić jakość widzenia, określić wadę i dobrać odpowiednie okulary lub soczewki, właściwym wyborem może być optometrysta.

Jeżeli natomiast podejrzewasz chorobę oka, doznałeś urazu albo pojawiły się nagłe i niepokojące objawy, potrzebna jest konsultacja lekarza okulisty.

Najważniejsze jest właściwe dopasowanie specjalisty do problemu.

 

Chcesz zbadać wzrok w Dębicy?

Jeżeli zauważasz, że Twoje obecne okulary nie zapewniają już odpowiedniego komfortu, coraz trudniej czytasz, gorzej widzisz z daleka albo po prostu dawno nie kontrolowałeś wzroku, warto wykonać aktualne badanie.

Zapraszamy na badanie wzroku w Dębicy oraz profesjonalny dobór okularów dopasowanych do Twoich potrzeb.

Dobre widzenie zaczyna się od dokładnego badania.